Junior Wereld Campus

Een nieuwe kijk op Wereldoriëntatie en OOL

Onze aanpak

Na jarenlange ervaring in het lesgeven in OOL op basisscholen hebben we gezien dat OOL enerzijds zorgt voor meer plezier in het leren bij leerlingen en leerkrachten en anderzijds dat de leerlingen meer stof en informatie tot zich nemen omdat ze zelf meer autonomie hebben. Daarnaast merkten we dat scholen niet helemaal tevreden zijn met de mate van OOL in huidige Wereldoriëntatie methodes maar ook niet de kennis en kunde in huis hebben om zelf aan de slag te gaan met OOL. Het was voor ons dan ook een logische volgende stap om al onze kennis en ervaringen te delen in een geheel nieuwe Wereldoriëntatie methode die volledig is gebaseerd op Onderzoekend en Ontwerpend Leren: Junior Wereld Campus. Met Junior Wereld Campus wordt Onderzoekend en Ontwerpend leren vanaf groep 3 een structureel onderdeel van het curriculum. De nieuwsgierige, onderzoekende basishouding die kinderen van nature hebben, houd je met Junior Wereld Campus vast en breid je uit met een kritische, probleemoplossende kijk op de wereld.

Wereldoriëntatie en OOL

Wereldoriëntatie biedt veel context en interessante thema’s voor leerlingen om nieuwsgierigheid op te wekken, zelf te ontdekken, op onderzoek uit te gaan, oplossingen te bedenken en te ontwerpen. Dat is waarom Wereldoriëntatie zo geschikt is voor OOL. Deze en andere OOL vaardigheden zijn uitgewerkt in een doorlopende leerlijn van groep 3 t/m groep 8 door de wetenschapsknooppunten Radboud Universiteit (onderzoekend leren) en Zuid-Holland (ontwerpend leren). De leerlijnen zijn wetenschappelijk onderbouwd en gebaseerd op best-practises. JWC combineert deze leerlijnen met leuke en aansprekende thema’s binnen de Wereldoriëntatie.

Werken in stappen

Bij Onderzoekend en Ontwerpend Leren doorloopt een leerling verschillende stappen van het Onderzoek en/of Ontwerp proces. Bij iedere nieuwe stap worden “oude en bekende” vaardigheden geoefend en nieuwe vaardigheden aangeleerd. Op deze manier ontwikkelen leerlingen een onderzoekende en probleemoplossende houding. Vaardigheden, denkwijzen en kennis worden zo in samenhang ontwikkeld.

Basisvaardigheden onderzoekend leren

Bij Onderzoekend Leren starten de leerlingen om zich te verwonderen over organismen, objecten en verschijnselen in hun omgeving. Op een speelse manier verkennen ze wat ze al weten en wat ze nog willen leren. Vanuit nieuwsgierigheid formuleren de leerlingen zelf (onderzoeks)vragen die het startpunt zijn van hun eigen leerproces. Ze voeren zelf onderzoek uit om uiteindelijk hun vragen te beantwoorden.

Basisvaardigheden Onderzoekend leren volgens WK-EUR. Erasmus Universiteit Rotterdam.

Ontwerpvaardigheden volgens WK-ZH. Wetenschapknooppunt Zuid Holland.

Basisvaardigheden ontwerpend leren

Bij Ontwerpend Leren vormen de behoefte van de leerlingen of een probleem het uitgangspunt. Leerlingen worden aangemoedigd om stapsgewijs creatieve oplossingen te bedenken voor die problemen of behoeften. Door zich in te leven, buiten de gebaande paden te denken, uit te proberen, opnieuw durven te beginnen, worden de leerlingen creatieve denkers en probleemoplossers.

Doorlopende leerlijn

JWC biedt ieder leerjaar vijf nieuwe modules. Elke module bestaat uit acht lessen van 60-90 minuten. De modules vormen samen een doorlopende leerlijn waarin thema’s in verschillende leerjaren terugkeren, kennis verder uitgebouwd wordt en de vaardigheden uitgebreid en geborgd worden. Terugkerende inhoudslijnen in JWC zijn: De ruimte om je heen, Planten, dieren en de mens, Tijd, Natuurkunde en Techniek, Jezelf en de ander en de Samenleving. Met JWC weet je zeker dat je voldoet aan minimaal 95% van de SLO aanbodsdoelen.

In de modules wordt de lesstof aangeboden in een rijke context binnen de interesse- en leefwereld van de leerlingen. Door leerlingen zelf te laten onderzoeken, te ontwerpen, informatie te verwerven- en te verwerken worden niet alleen verbindingen gelegd tussen de diverse inhoudslijnen van Wereldoriëntatie, maar ook met taal, rekenen en digitale geletterdheid.
Het creëren van samenhang en het geven van context aan de leerlingen maakt het onderwijs efficiënter, leuker en interessanter voor zowel leerling als leerkracht. Hierdoor worden een onderzoekende houding, basisvaardigheden, creatieve denkwijzen en nieuwe kennis in samenhang ontwikkeld. Daarnaast vergroot het de betrokkenheid van de leerlingen waardoor de opbrengst van het geleerde groter is.

Onze lessen

Junior Wereld Campus bestaat uit vijf modules per jaar per groep. Elke module bestaat uit acht kant-en-klare lessen rond een aantrekkelijk thema en start altijd vanuit nieuwsgierigheid en verwondering van de leerlingen. Doordat ze zelf nieuwsgierig zijn of zelf een vraag/probleem hebben geformuleerd, zijn de leerlingen actief betrokken bij hun eigen onderzoeks- of ontwerpproces. Binnen vaste ’modules en lessen is er veel ruimte voor eigen invulling door leerlingen en voor een brede ontwikkeling van vaardigheden. Tegelijkertijd doen ze kennis op over en maken ze verbinding met verwante zaken zoals gebeurtenissen, gebieden, organismen, verschijnselen en voorwerpen. Daarnaast hebben leerlingen bij OOL enige mate van keuzevrijheid waardoor het gevoel van autonomie en betrokkenheid groeit en meer inhoudelijke kennis opgedaan en opgeslagen wordt. Op deze manier wordt er geleidelijk een onderzoekende en probleemoplossende houding ontwikkeld.

Materialen

Tijdens de lessen werkt de leerkracht vanuit de digitale omgeving van JWC. De leerkracht beschikt over visueel ondersteunend leerlingmateriaal zoals werkbladen, filmpjes en foto’s. Leerlingen zien in welke fase van het onderzoeks- of ontwerpproces ze zich bevinden. Bij de opzet van de lessen is zoveel mogelijk uitgegaan van hands-on materiaal dat normaal gesproken op school aanwezig is, of kosteloos materiaal dat door de leerlingen zelf verzameld en gerecycled kan worden. Noodzakelijke materialen die niet aanwezig zijn, kunnen via de shop besteld worden.
Er wordt gewerkt met werkbladen en in de hogere groepen wordt er gebruikt gemaakt van in de klas aanwezige laptops of tablets.

Extra vaardigheden

Naast onderzoeks- en ontwerpvaardigheden ontwikkelen de leerlingen ook hogere orde denkvaardigheden zoals analyseren, plannen, evalueren, creëren en procesvaardigheden zoals observeren en presenteren. Door het veelvuldig samenwerken in groepjes oefenen leerlingen bovendien hun vaardigheden op het gebied van samenwerken, naar elkaar luisteren en taakverdeling. Ook vakoverstijgende vaardigheden zoals taal, rekenen en digitale geletterdheid zijn onlosmakelijk verbonden met deze methodiek. Ze dienen als middel om te communiceren met anderen, processen te beschrijven en betekenis te geven aan begrippen.

Portfolio

Tijdens de lessen wordt gewerkt met werkbladen. Zo kan de leerling altijd terugkijken naar vorige lessen en aanvullen of verbeteren. De verzameling werkbladen, gebundeld in een map, geeft gedurende het schooljaar inzicht in de kennis en vaardigheden die de leerling verworven heeft. Aan het eind van de schoolcarrière biedt het complete portfolio een overzicht van het ontwikkelproces van de leerling.

Ondersteuning voor de leerkrachten

De leerkracht en JWC

De leerkracht heeft een belangrijke rol als procesbegeleider en wordt in onze speciaal ontwikkelde online omgeving aan de hand meegenomen in OOL. In deze online omgeving vindt de leerkracht verschillende verdiepende micro-learnings om de eigen vaardigheden in het begeleiden van OOL te versterken. Bij iedere les beschikt de leerkracht over een heldere leshandleiding om de les voor te bereiden.
In de online omgeving staan ook de modules voor zijn/haar groep(en), de printbare werkbladen en digibord slides. Bovendien is er bij iedere module een woordenlijst (school- vak- en onderzoekswoorden) samengesteld, is er een materialenoverzicht en een leerdoelenoverzicht (kerndoelen, aanbodsdoelen en vaardigheden). De lessen zijn zo opgezet dat de leerkracht gelijk aan de slag kan.

Ondersteuning

Het uitgangspunt van onze online omgeving is dat ook de leerkracht zonder OOL ervaring met zo min mogelijk scholing en tijdsinvestering aan de slag kan met JWC.
Toch kunnen we ons voorstellen dat een schoolbrede JWC introductie fijn kan zijn. Ter ondersteuning kunnen we voor leerkrachten een starttraining , extra begeleiding of coaching gedurende het jaar verzorgen.